|
Sepetçilik, önemli zanaatlarımızdandır.
Gelir getiren bir
meslektir.Taşıma işlerimiz
için gereklidir. Neredeyse
her şeyimizi sepetlerle
taşırız. Çeşitli boylarda
üretilir. Boylarına ve
kullanıldığı işlere göre
adları vardır: Gıdık, sepet,
harar, el sepeti, üzüm
sepeti,...
Günümüzde hediyecilikte,
süslemecilikte
kullanılmaktadır.
Özlerin hazırlanışı:
Araç ve gereçleri: Bıçak,
testere ve kırebi; özü
kesmek ve yontmak için
gereklidir. Kestane ve
fındık fideleri öz yapımında
kullanılır.. Sepetin dört
elemanı vardır; bağcık,
direk, çubuk ve massif
(ahşap). Bağcık bizim köyde
dırmaçtan yapılır. Direk
sepetin iskeletidir,
biraz kalın yontulur.
Çubuklar iskeleti
saracağından dönecek
esneklikte, ince tutulur.
Massif (ahşap) ise taban ya
da ağız kısmında
kullanılacağından, yerine
göre kesilir. Her ağaçtan
kesilebilir.
Burada bir sorundan söz
etmek yerinde olur
kanısındayız. Artık su
azalıyor ve ısı yükseliyor.
Suyun azalmasının
nedenlerinden biri de, su
kaynaklarını su şirketleri
ele geçirdi. Artık derelere
su akmıyor. Doğal olaylar
zaten iyice sorun. Öyleyse
bize düşen önemli iş ise
fide dikimi. Sepet yapanlar
kestikleri fide sayısının
iki katı fide dikmeli ki, öz
kesme zamanı fide
bulabilelim.
Öz hazırlama için fındıklık
ya da kestane ormanına
gidilir. Ortalama 2metre
boyunda, baş parmak
kalınlığında ( biraz daha
kalın da olur) kestane ve
fındık çubukları - fideleri
kırebi ile kesilir.
Kurumadan öz çıkarılmalıdır.
Kurursa, çatlar kırılır, öz
çıkarılamaz. Kesilen fidenin
kalın tarafından özün ne
kadar kalın olmasını
istiyorsak o derinlikte
çentik açılır. Fide
bükülerek çentik yerinden
yarılmaya çalışılır. Biraz
açılınca arasına parmak
sokularak ( yoksa öz
kırılır) yarılması
sürdürülür. Öz çıkarma işi
bitirilince sıra özlerin
ustanın dizi üzerinde
bıçakla yontulmasına gelir.
Bir elde bıçak iyice
yatırılarak ve sabit olarak
diz üzerinde tutulur. Öz
tutan öteki el, bıçağın
altından geçirdiği özü
kendine doğru çeker. Bu yeni
başlayanlar için çok zordur.
Bir sürü öz kaybeder ama
zamanla düzelir.
Direk ve çubuk sayısı
yeterince hazırlanır.
Suda bırakılarak örmeye
uygun yumuşaklığa gelmesi
gerekir. Zaman kazanmak için
akşamdan geniş bir kabın
içine (köyde çeşmenin
altına) suda bırakılır.
Direk olacak özler ise,
sepetin yüksekliğinden biraz
uzun olarak ayarlanır.
Direklerin sayısı tek olarak
belirlenir. Örneğin 11. Tek
olursa, örme sırasında
çubuklar bir kez dolanıp
aynı yere gelince,
örülenlerin altından geçer
ki bu örme ilkesine
uygundur. Zaten çubuklar
başka türlü birbirlerine
sarılmazlar.
|
